21 juni 2019 Meer nieuws

PBL: 'Inspanningen sector voor milieu nog onvoldoende'

Boer en tuinders liggen op koers bij het terugdringen van chemische middelen, normoverschrijdingen in het oppervlaktewater en het vergroten van de biodiversiteit. Dat blijkt uit een overzicht dat de agrarische belangenbehartiging donderdag bracht. Onvoldoende, stelt het PBL vandaag.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeert in een tussentijdse rapportage dat 'vooruitgang is geboekt', maar dat 'de doelen van het nationale gewasbeschermingsbeleid voor waterkwaliteit, biodiversiteit en arbeidsveiligheid nog niet zijn gehaald'. In het PBL-onderzoek 'Geïntegreerde gewasbescherming nader beschouwd' is het nationale gewasbeschermingsbeleid bekeken. 'Telers, afnemers van producten en leveranciers zijn er onvoldoende in geslaagd om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen. Er is beleid nodig dat het routinematig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen stopt en alternatieven stimuleert', aldus de conclusie. KAVB, NFO, LTO en Glastuinbouw Nederland zijn het er niet mee eens. 

Zo min mogelijk bijsturing

Geïntegreerde gewasbescherming (IPM) is de norm in de land- en tuinbouw, staat in de publicatie 'Duurzame gewasbescherming - land- en tuinbouw op koers', van LTO, KAVB, Glastuinbouw Nederland en NFO. 'Ondernemers zetten vooral in op het gebruik van middelen met weinig milieueffecten (58%), het voorkomen van resistentie (69%) en monitoring (71%). De volgende stap is weerbaar telen, waarmee nog meer nadruk ligt op het stimuleren van gezonde gewassen waar zo min mogelijk bijsturing met middelen voor nodig is', aldus het document. Volgens het PBL zijn de agrariërs wat kennis betreft afhankelijk van de toeleveranciers. 'Die hebben een belang bij de verkoop van middelen. De overheid kan verplichten de kosten voor advies en voor producten apart in rekening te brengen, om zo onafhankelijke adviseurs meer mogelijkheden te bieden.'

'Halvering ruimschoots gehaald'

Volgens de belangenbehartigers is een tussentijds doel uit de Tweede nota duurzame gewasbescherming 'Gezonde Groei, Duurzame Oogst' 2013-2023 al ruimschoots gehaald. Een van de doelen was halvering van het aantal normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater in 2018. 'Dankzij de inspanningen van de sector werd in 2017 al een vermindering van 66% gerealiseerd', stellen de belangenbehartigers.

Verschillende normen, verschillende resultaten

Het PBL hanteert andere cijfers. Volgens het bureau is in 2017 het aandeel gemeten overschrijdingen van de waterkwaliteitsnormen voor de Kaderrichtlijn Water (KRW) met 15% afgenomen ten opzichte van 2013. 'De doelstelling van de nota om het aantal overschrijdingen met 50% te verminderen is niet gehaald', concludeert het Planbureau. Verklaring voor de uiteenlopende resultaten is het verschil tussen de relatief soepele Europese normen die worden gebruikt bij de toelating van middelen. De KRW-normen zijn strenger. 'Bovendien zijn er onvolkomenheden in de Nederlandse toelatingsprocedure en gebruiken niet alle telers gewasbeschermingsmiddelen volgens het voorschrift', aldus het PBL. Volgens de belangenbehartigers keek het PBL naar de jaren 2015 tot en met 2017. 'Dat zegt niet of een halvering in 2018 wordt gehaald', aldus de organisaties.

Sector is gemotiveerd

Boeren en tuinders zijn juist gemotiveerd om te blijven investeren in technieken en maatregelen die duurzame productie en de leefomgeving ten goede komen, merken de belangenbehartigers. Dat komt volgens de publicatie door de 'resultaten die tot nu toe zijn geboekt om milieubelasting te verlagen en de veiligheid en de kwaliteit te verhogen'. Volgens het PBL zijn het vooral de regionale projecten, waarmee een positief effect voor het milieu wordt bereikt. Het bureau adviseert de overheid de telers minder ruimte te geven. dat kan de sector aanzetten tot innovatie en het gebruik van alternatieven. 'Er moeten dan ook wel echt aantrekkelijke alternatieven zíjn. De overheid doet er daarom goed aan om het onderzoek naar niet-chemische alternatieven verder te stimuleren', aldus het PBL.

'Meer knelpunten'

Als de overheid het advies van het PBL overneemt, wordt het aantal knelpunten in beheersing van ziekten en plagen volgens de land- en tuinbouworganisaties alleen maar groter. 'Ondernemers in de land- en tuinbouw verwachten van de overheid stimulerend en faciliterend beleid, dat bijdraagt aan de gewenste richting: ontwikkeling van weerbare rassen en teeltsystemen, en beschikbaarheid van een voldoende gevulde gereedschapskist om zo nodig te kunnen bijsturen zonder de natuurlijke balans te verstoren', stellen ze in de gezamenlijke reactie op het rapport van het PBL.

Innovaties blijven buiten beeld

De land- en tuinbouw is al veel verder met duurzame gewasbescherming dan het rapport van het PBL doet voorkomen, stellen LTO, Glastuinbouw Nederland, KAVB en NFO. In het onderzoek is uitgegaan van maatregelen die in 2012 beschikbaar waren. Innovaties in geïntegreerde, duurzame gewasbescherming blijven daarmee buiten beeld. Nederlandse bedrijven worden vanuit de hele wereld bezocht om van deze teeltsystemen te leren, waarbij een integrale aanpak met aandacht voor milieu en omgeving voorop staat, zeggen de organsiaties