13 september 2022 Meer nieuws

Jetten bereidt tender en afschakelplan voor reductie gasverbruik

Minister Jetten van Economische Zaken en Klimaat bereidt een tender en een afschakelplan voor om gasverbruik te verminderen, voor het geval Rusland volledig stopt met de levering van gas aan Europa.

Jetten liet hij eind vorige week weten in een update aan de Tweede Kamer. Met de maatregelen wil hij in een noodsituatie voorkomen dat er gastekorten optreden voor beschermde afnemers, zoals burgers en ziekenhuizen. Het plan houdt rekening met een worst-case scenario waarbij Rusland volledig stopt met de levering van gas. Op dit moment zit Nederland op niveau 1 van de gascrisis, de 'vroegtijdige waarschuwing'. Bij niveau 3, een noodsituatie, zal een tender uit het Bescherm- en Herstelplan Gas in werking treden. Met deze tender, waar het kabinet aan werkt, kunnen bedrijven vrijwillig de afname van gas beperken. Ze kunnen dan aangeven hoeveel gas ze willen besparen tegen welke vergoeding. Degene die het meeste gas bespaart in verhouding tot de vergoeding krijgt de subsidie toegewezen. Deze tender wordt dus pas afgeroepen als er sprake is van een noodsituatie. Er is overwogen om hem al eerder in te zetten, maar dan zou hij het marktmechanisme verstoren.

Keteneffecten

Ook kunnen in een noodsituatie niet-beschermde afnemers worden afgeschakeld. Adviesbureau Berenschot heeft in de afgelopen zomer gekeken naar de keteneffecten bij de afschakeling van meer dan 250 grootverbruikers. Volgens het adviesbureau gaat dit grote economische en maatschappelijke volgen hebben. Daarom zal de strategie zijn: eerst worden bedrijven verplicht om 20% af te schalen ten opzichte van het huidige verbruik – wat nog beperkte gevolgen zal hebben –, dan zal een deel van de bedrijven binnen de sector moeten afschakelen en pas in laatste instantie worden volledige sectoren stilgelegd.

Sierteelt op afschakelladder

Het is niet duidelijk waar de glastuinbouw en de sierteelt op de afschakelladder staan. Glastuinbouwbedrijven zitten op hetzelfde netwerk als de consument, dus het is niet mogelijk om ze als groep af te sluiten. Het afschalen of afschakelen zal echter administratief gebeuren, laat Jetten in zijn Kamerbrief weten. Dit wil zeggen dat afnemers niet fysiek worden afgesloten, maar de opdracht krijgen zelf af te schakelen.

Nog geen tekort

Wil er geen tekort ontstaan, dan is er een aantal voorwaarden waaraan moet worden voldaan, aldus een rapport van Gas Transport Services. Zo moet de huidige lagere marktvraag van 20% aanblijven en moet er geen capaciteitsbegrenzing zijn op de kolencentrales. Ook wordt de Nederlandse LNG-capaciteit verdubbeld en worden de terminals volledig benut. Ook moeten de gasopslagen voor minstens 80% gevuld zijn. Op dit moment wordt er aan dit beeld voldaan, volgens GTS en cijfers van het CBS. Verder wil het kabinet de gaswinning op de Noordzee minder snel afbouwen.