26 april 2019 Meer nieuws

'Eenzijdig verhaal in uitzending Zembla'

“Het was een vervelende en erg eenzijdige uitzending. Maar gelukkig konden we ons er goed op voorbereiden. Tot nu toe blijft het aardig rustig met reacties”, zegt André Hoogendijk, adjunct-directeur van de KAVB als reactie op de uitzending van Zembla over gewasbeschermingsmiddelen en omwonenden gisterenavond.

De zaken die Zembla in de uitzending van ruim 40 minuten naar voren haalde, waren conform de verwachtingen van KAVB, LTO Nederland en NFO. “Over de belangrijke conclusie van de Gezondheidsverkenning eind vorig jaar, dat mensen die dichtbij landbouwpercelen wonen gemiddeld iets gezonder lijken dan personen die daar verder vandaan wonen, werd geen woord gerept. En ook een duidelijke uitleg dat het gebruik van middelen niet leidt tot gezondheidsrisico’s van omwonenden van het laatste RIVM blootstellingsonderzoek, kwam er niet in voor.”

Weerwoord

De belangenorganisaties konden zich voorbereiden op de uitzending vanwege eerder uitgelekte informatie over het RIVM-onderzoek en doordat Zembla al weken verschillende berichten en previews over de uitzending op haar site en twitter zette. “Hierdoor hadden we goed zicht op wat de context zou zijn.” De belangenclubs maakten daar gebruik van. Ze bereidden onder andere een uitgebreide factcheck voor waarmee beweringen van Zembla worden weerlegd of waarbij nuances worden geplaatst voor de mensen die meer willen weten. Die factcheck ging gisteren 5 minuten na de uitzending al online. Daarnaast is ook een overzicht gemaakt met vaak gestelde vragen over het onderwerp gewasbescherming & bloembollen en die is ook op de site over de lelieteelt geplaatst.

Bewust niet voor camera

Dat het een eenzijdig verhaal is geworden, komt mede doordat KAVB en LTO zelf hebben besloten niet voor de camera te reageren. Dat is een bewuste keuze. Bij twee eerdere Zembla-uitzendingen deden ze dat wel, net als kwekers, maar waren toen zeer teleurgesteld over wat er met die inbreng is gedaan. Hoogendijk: “Na die slechte ervaringen zijn we voorzichtiger geworden. Alles is steeds in goed overleg met onze agrarische partners LTO en NFO gegaan. En daar hebben we geen spijt van.”

Teleurgesteld

Volgens Hoogendijk hebben de belangenorganisaties voorafgaand aan de uitzending wel veel schriftelijk contact met Zembla gehad. “We merkten alleen dat Zembla vragen stelde die wij niet kunnen beantwoorden en wat ook niet onze taak is. De vraagstelling was vaak zoiets als ‘Kunnen jullie garanderen dat….’ Daar kunnen wij en kwekers niets mee. Ondernemers in deze sector werken volgens de wetten en regels van de overheid. Het Ctgb en de NVWA gaan onder toezicht van LNV over de toelating van middelen en de naleving van regels.” Wat dat betreft vindt Hoogendijk het wel teleurstellend dat het Ctgb heeft geweigerd bepaalde zaken voor de camera uit te leggen en het heeft gelaten bij het beantwoorden van schriftelijke vragen.

De KAVB heeft leliekwekers aangeraden goed na te denken of ze een interview wilden geven aan de programmamaker. “Onze ervaring is dat ze al een verhaal in hun hoofd hebben en er alleen de goede quotes bij zoeken. Als je drie uur wordt geïnterviewd, zeg je vast eens iets kleins wat niet handig is. Gegarandeerd dat dat er net in komt.” Leliekweker Marcel Markhorst stond wel open voor een gesprek met Zembla. Hij plaatste gisteren op twitter dat hij graag met ze had gepraat, maar ze zegden af omdat de kweker had gevraagd of hij de opname voor de uitzending mocht bekijken.

Ondernemen geeft weerstand

De KAVB’er vindt dat de inzet van de bloembollensector op verdere verduurzaming mist in de uitzending. Vorig jaar werd de visie Vitale Teelt 2030 gemaakt. Er gebeurt een hoop, bijvoorbeeld met de recent gestarte projecten De Groene Tulp en Bollenrevolutie 4.0. “Dat is de technische kant, maar er is ook een belangrijke menselijke kant. Telers zijn zich de laatste jaren steeds meer gaan openstellen voor contact en overleg met buren. Juist de telers in Westerveld en omgeving verdienen daarvoor alle lof. Ook daar blijven we op inzetten. Tegelijkertijd realiseren we ons dat we niet iedereen te vriend kunnen houden. Ondernemen geeft weerstand. Maar zolang we elkaar recht in de ogen kunnen blijven kijken, kunnen we trots zijn op onze mooie sector.”