7 oktober 2021 Meer nieuws

Bloem- en plantproducenten de dupe van energieprijs

Er zijn grote zorgen over de impact die de snel stijgende energieprijzen hebben op een aanzienlijk deel van de glastuinbouwbedrijven. Dat is de uitkomst van het overleg van diverse tuinbouworganisaties dat woensdagavond 6 oktober plaatsvond.

“De huidige ontwikkelingen hebben alles in zich om een bredere crisis voor de sector te worden. Voor veel telers ís de huidige situatie nu al nadrukkelijk een crisis”, zo verwoordt Adri Bom-Lemstra, voorzitter van Glastuinbouw Nederland.

Producenten van bloemen en planten de dupe

De bijeenkomst van het Tuinbouw Overlegteam was een initiatief van Glastuinbouw Nederland en Greenports Nederland, met name bedoeld om bij andere tuinbouwsectoren en –ketenspelers (veiling, handelsbedrijven, banken) te inventariseren hoe groot de problemen zijn en aan welke mogelijke oplossingen wordt gedacht. Al snel werd de conclusie getrokken dat het met name de producenten van bloemen, planten en groenten in de glastuinbouw zijn die het hardste worden getroffen door de enorme prijsstijging op gas en ook elektriciteit. In de overige schakels binnen de tuinbouwketen zijn de effecten vooralsnog minder zichtbaar.

Energiebehoefte bij elk bedrijf anders

Door de grote diversiteit in teeltbedrijven is het lastig om snel in beeld te krijgen om hoeveel bedrijven het gaat en hoe groot hun lastenverzwaring is. “De situatie verschilt sterk van bedrijf tot bedrijf”, licht Adri Bom-Lemstra toe. “Niet alleen is de energiebehoefte van elk bedrijf anders, ondernemers hebben bovendien individuele contracten lopen met enerzijds afnemers in de retail en anderzijds de energieleveranciers.” 

Jasper Elzinga, energie analist van AgroEnergy, legt dit uit. "Klanten kunnen zelf hun energie inkopen. Dit kan voor dagprijzen of voor langere periodes. Ook kan een deel van de benodigde energie op voorhand gekocht worden om zo risico te spreiden." 

Energieprijs verwerkt in kostprijs

Het is lastig te voorspellen wat de effecten op de langere termijn zullen zijn. “De factor tijd is daarbij essentieel. Als de prijzen nog drie maanden op dit hoge niveau blijven, of verder stijgen, dan komen er veel meer bedrijven in de problemen. Niet alleen teeltbedrijven”, zo verwacht de voorzitter van Glastuinbouw Nederland. “Energieprijzen bepalen voor een belangrijk deel de kostprijs van een tuinbouwondernemer, maar ook voor bedrijven in andere sectoren. Daarin schuilt het gevaar dat voor veel meer ondernemers in de keten een crisissituatie ontstaat. We zullen daarom met de ketenpartners intensief in gesprek blijven.”

Maatwerkoplossing

Naast het inventariseren van de financiële gevolgen, bereiden de partijen zich ook voor op een ongunstig scenario voor de nabije en verdere toekomst. “Met de overheid en de banken moet nader worden verkend welke mogelijkheden zij zien om de telers te helpen. In andere Europese landen zien we dat een plafond voor de gasprijs wordt vastgesteld. Is dat ook een optie voor ons land? Blijven energiebedrijven in staat om hun leveringsverplichtingen na te komen? En kan de overheid een rol spelen om dit te voorkomen als dit in het geding is? Banken kunnen tuinbouwondernemers al ondersteunen bij hun liquiditeitsbegrotingen.” Glastuinbouw Nederland vraagt bedrijven die op korte of iets langere termijn financieel klem dreigen te lopen, niet te wachten om contact met hun bank op te nemen.

Lege kassen

Wat de gevolgen zijn voor het aanbod van Nederlandse bloemen en planten is eveneens nog lastig te voorspellen. “Maar er zijn wel signalen dat telers hun kas deels leeg laten liggen. De effecten van de huidige prijsstijgingen beperken zich overigens niet alleen tot de Nederlandse productie, want ook andere Europese landen hebben te maken met kostenverhogingen”, besluit Bom-Lemstra.

Ook energieleverancier AgroEnergy hoort berichten dat telers hun strategie herijken. Elzinga: "Sommigen laten hun kas leeg of kijken waar ze kunnen besparen op energie." Dit hangt natuurlijk af van de afspraken die telers hebben gemaakt met hun afnemers. Maar wanneer de kas leeg blijft en het contract het toelaat, kunnen telers volgens Elzinga ook hun eerder ingekochte energie weer verkopen om zo toch nog iets te verdienen.

Extreem prijsniveau 

Het huidige prijsniveau op de gasmarkt is extreem. Elzinga vertelt dat de gasprijs op 5 oktober over de grens van 100 eurocent per kuub heen ging. Op 6 oktober was de prijs al verder gestegen naar 133 eurocent per kuub. Zo hoog is de gasprijs nog nooit geweest. Dit prijsniveau is volgens Elzinga niet houdbaar. De vraag is volgens hem dan ook wanneer deze prijsballon klapt. In een webinar van 30 september (zie video hieronder) bespreekt hij samen met energiespecialist Co ten Wolde de ontwikkelingen in de energiemarkt op korte en lange termijn. 

In Greenity 104 die 22 oktober verschijnt, is meer te lezen over de stijging van de energieprijzen.