16 november 2021 Meer nieuws

Biologische leliebollenteelt in Ethiopië gestopt

Het project biologische leliebollenteelt in Ethiopië is ter ziele. Henri van der Borg, eigenaar van Bio Fresh Flowers Plc. in Ethiopië, heeft het bedrijf met de 100 hectare gepacht land en zijn opstanden en machines verkocht aan een kweker van onder andere Gypsophila.

Van der Borg zette in een ‘In Gesprek’ in Greentiy nr 90 van 9 april dit jaar zijn plannen met Bio Fresh Flowers Plc. nog uiteen. Hij nam de biologische lelieteelt in Bahirdar (45 minuten vliegen van hoofdstad Addis Ababa) over van Van den Bos Flowerbulbs per juli 2020. Naast de export van biologische leliebloemen naar met name Engeland in de periode januari – april, had hij ook het plan gevat de biologische bollen te gaan verkopen voor consumptie. De teelt van leliebollen uit schubben wilde hij onderdeel maken van de biologische teelt van verschillende andere gewassen in een strokenteelt. Destijds gaf hij in het interview al aan dat er wel risico’s en uitdagingen zijn; hij zocht nog een investeerder en maakte zich zorgen over de instabiliteit in Ethiopië.  

Per 1 september heeft een Ecuadoriaanse kweker van Gypsophila, die al een bedrijf heeft in Ethiopië, alles van Van der Borg gekocht. Hij was vooral geïnteresseerd in het bedrijf vanwege de infrastructuur; er ligt een goede weg, de ligging ten opzichte van het vliegveld is goed, een aangelegde pijpleiding brengt water over 5 kilometer uit Lake Tana, de waterbron van de blauwe Nijl. Verder is de hydro-elektriciteit goed geregeld. "Koelhuizen kunnen tegen lage elektrische kosten het hele jaar draaien."

Interne oorlog

Van der Borg kon geen mede-investeerder vinden en de politieke situatie werd in Ethiopië steeds slechter. Verder brak er in de regio boven Amhara waar Bahirdar in ligt, in november 2020 oorlog uit. “Dat breidde zich verder uit. Ook in Amhara wordt nu gevochten.” Drie weken geleden was Van der Borg voor het laatst in Bahirdar en daar schrok hij van de vele legertrucks met gevechtsinstallaties.

De ondernemer gelooft dat er over tien jaar nog weinig traditionele bollenteelt in Nederland zal zijn. Hij gelooft des te meer in de biologische teelt van leliebollen in combinatie met strokenteelt en hij hoopt dat in de toekomst te bewijzen. “Het liefst met een nieuw project in Ethiopië binnen 1 à 2 jaar in datzelfde gebied met een paar investeerders. Ik kijk daar ook al serieus naar, maar voordat de uitvoering komt, moet de situatie wel eerst weer politiek stabieler zijn.”

Bioteelt leliebollen goed mogelijk

Volgens Van der Borg is de biologische lelieteelt daar heel goed te doen. Hij heeft dat in die drie jaar ervaren. De eigen eerst geteelde biologische leliebollen uit commerciële schubben uit Nederland zouden nu zo’n beetje daar geplant worden en in januari zouden dan de eerste biologische lelies ervan gesneden worden. “We hadden dit kunnen doen, want de bollen waren van goede kwaliteit. De 300.000 biologische leliebollen die we hadden, waren geheel virusvrij.”

Wel leerde hij dat het noodzakelijk is een goede teeltman ter plekke in Ethiopië te hebben. “John Huiberts kwam tot corona toesloeg één keer per maand op de farm, maar daarna niet meer. Dat ga je wel merken. Dan maak je niet de vorderingen in de teelt die je eigenlijk wilt zien. Je moet er van het begin af aan maandelijks aanwezig zijn en er bovenop zitten.”