Boekrecensie Meer boekrecensies

Tekst start onder de foto

Schimmels voor het goede doel

Eigenlijk had ik ook de twee eerdere boeken moeten recenseren. Niet gebeurd, maar daarom niet getreurd. Vorig jaar verscheen het boek Teaming with fungi van Jeff Lowenfels. Het is zijn derde bodemboek. Eerdere delen gingen over microben en voedingsstoffen en dit derde en laatste deel over schimmels. Hoewel de twee eerdere delen zeker de moeite van het lezen waard zullen zijn, kan de lezer ook alleen al met dit derde deel heel veel te weten komen.

Bodemschimmels roept bij menig teler van bloembollen of vaste planten direct de associatie op met ellende. Pythium en Rhizoctonia maken het de teler niet gemakkelijk. Maar er zijn ook hele andere schimmels in de grond te vinden: mycorrhizae, oftewel goede schimmels die ervoor zorgen dat gewassen beter groeien en minder kans lopen op ziekten en plagen. En het zijn juist deze schimmels waarover Lowenfels dit boek heeft geschreven. Het is een bijzondere groep, die op zeer ingenieuze wijze een verbond aangaan met de hogere planten zonder dat die planten daar last van hebben. Integendeel: de opname van bijvoorbeeld voedingselementen verloopt beter dank zij de mycorrhizae.

De laatste jaren is de interesse in Nederland in dit onderwerp toegenomen. Wie dus meer wil weten over mycorrhizae mag blij zijn met dit boek. De auteur is zeer deskundig op dit terrein, waardoor de lezer wel een paar hordes moet nemen. In de eerste plaats is dat de Engelse taal, die niet iedereen beheerst. Daarnaast gaat Lowenfels vooral in het begin van het boek diep op de materie in. De bouw van schimmelsporen en –hyfen komt aan de orde, tot op het niveau van de celinhoud. Wie dat te gedetailleerd vindt, kan ook doorgaan naar de hoofdstukken waarin de schrijver uitlegt wat er tot nu toe aan effecten is gevonden van positieve bodemschimmels als je kijkt naar de akkerbouw, tuinbouw of boomteelt. Voor al die sectoren zijn er genoeg heldere voorbeelden. Bij de tuinbouw meldt Lowenfels onder meer een hogere bolopbrengst bij narcis, Hosta en fresia.

Aan het einde van het boek zet Lowenfels nog even de tien belangrijkste regels op rij voor hen die met mycorrhizae aan de slag willen gaan. Een hele belangrijke en tegelijk hele lastige: gebruik geen –iciden, zoals herbiciden, fungiciden en andere pesticiden. Daar zijn mycorrhizae nu eenmaal overgevoelig voor. Dat vergt echt een andere manier van telen, maar gezien de positieve resultaten tot nu toe is dat in ieder geval het proberen waard.

Het boek

Jeff Lowenfels, Teaming with fungi, the organic grower’s guide to mycorrhizae, 172 pagina’s, Timber Press, ISBN 978-1-60469-729-2, prijs ongeveer 20 euro.