Column Meer columns

Tekst start onder de foto

Meer over Emiel van Tongerlo?

Uit het veld

19 juli 2018

Broodje aap

Nepnieuws is van alle tijden. Recentelijk wilde een 3FM-dj bij wijze van experiment eens kijken hoe fake het nieuws moet zijn voordat het iemand opvalt. Tijdens een nachtprogramma verving hij wekenlang het actuele NOS-nieuwsbulletin door uitzendingen van een paar jaar oud. Te horen was onder andere dat president Obama bij Nelson Mandela op bezoek zou gaan… Pas na een aantal weken ontving de redactie een eerste bericht van een luisteraar die het was opgevallen.

Nepnieuws is vaak bedoeld om te misleiden, een collectieve kwaadheid te creëren. Bronnen ontbreken meestal, verhalen spelen in op vooroordelen van mensen. Rondom de aanslagen van 11 september 2001 zijn diverse complottheorieën verspreid. De strijd tegen het terrorisme werd hierdoor ontketend. Sinds het aantreden van de nieuwe Amerikaanse president lijkt er wereldwijd een nieuw tijdperk van ‘fake news’ aangebroken. Ondertussen verwijdert Twitter gemiddeld 1 miljoen ‘verdachte’ accounts per dag! Wie kan je tegenwoordig nog geloven? In de media hoor je waarschuwingen voor een ‘verontrustende trend van onverantwoordelijke, eenzijdige verhalen’. De gecreëerde verwarring is zó groot dat echt en nep moeilijk meer van elkaar te onderscheiden zijn. Ondertussen worden er in diverse landen mediawetten aangenomen die verspreiders van nepnieuws kunnen tegengaan. Nederlanders zijn een nuchter volkje. Het vertrouwen in de media is in Nederland gelukkig groter dan in andere landen.

In de bollenhandel lijken we meer met ‘stemming’ dan met ‘nepnieuws’ te maken te hebben. Toch hebben deze twee begrippen veel overeenkomsten. In de lelies lijkt er meer dan voldoende aanbod van een aantal gevraagde rassen. De ‘bulk’ staat behoorlijk onder druk. De statistiek zal een indicatie geven hoe het aanbod eruit gaat zien. Alhoewel deze lijst door velen steevast als ‘nepnieuws’ wordt gekwalificeerd. Nu diverse afzetmarkten langdurig onder druk staan, zoeken afnemers naar zekerheden. Gevolg is dat de inkooplijst bij eenieder nauwkeurig met een schaartje geknipt gaat worden. Relatie of niet, zekerheden zijn geen broodje-aapverhaal.